België behoort tot de wereldtop in biotech en farma. De sector zorgt voor 45.000 directe, hooggekwalificeerde jobs, is goed voor 40% van alle private investeringen in onderzoek en ontwikkeling in ons land en exporteert voor 72 miljard euro aan geneesmiddelen en vaccins. Maar de internationale concurrentie wordt scherper. Innovatie laten ontstaan is daarom niet meer genoeg. We moeten er ook voor zorgen dat ze hier kan doorgroeien, financiering vindt en in Europa verder wordt ontwikkeld en geproduceerd.
De alarmsignalen zijn ondertussen luid en duidelijk. In 2025 daalde de Belgische farma-export naar de Verenigde Staten – de belangrijkste exportmarkt voor farma – met 10%. De voorbije tien jaar trokken China en de Verenigde Staten samen bijna de helft van alle aangekondigde wereldwijde investeringsprojecten in chemie en farma aan. De Europese Unie was goed voor amper 8%.
De Verenigde Staten zetten volop in op kapitaal, industriebeleid en markttoegang om bedrijven aan te trekken. China bouwt zijn positie razendsnel verder uit. Europa wordt intussen afgeremd door een versnipperde markt, complexe regels en een structureel tekort aan groeikapitaal. Zo dreigen innovaties uit onze laboratoria uiteindelijk elders jobs en economische waarde te creëren.
Van innovatiebeleid naar echt industriebeleid
Europa investeert al tientallen jaren in onderzoek. Met succes, want onze wetenschappelijke expertise behoort tot de beste ter wereld. Maar onderzoek alleen volstaat niet meer.
Maar farma is niet alleen belangrijk voor onze gezondheid. De sector is ook van strategisch belang voor onze concurrentiekracht, werkgelegenheid, export en autonomie.
De ambitie moet daarom duidelijk zijn: Europa moet niet alleen vooroplopen in onderzoek, maar ook de beste plek ter wereld worden om de gezondheidsinnovaties van morgen te ontwikkelen, te produceren en op de markt te brengen. Daarvoor zijn vier zaken essentieel.
Zorg voor meer groeikapitaal. Europa brengt veel innovatieve start-ups voort, maar slaagt er te weinig in om die te laten uitgroeien tot wereldspelers. Er is meer publiek en privaat kapitaal nodig zodat biotechbedrijven hier de volgende stappen in hun ontwikkeling kunnen zetten en daarvoor niet naar het buitenland hoeven te trekken.
Maak de regels eenvoudiger en werkbaarder. De sector vraagt geen lagere eisen voor veiligheid of kwaliteit. Wel: regels die beter op elkaar aansluiten, voorspelbaarder zijn en efficiënter werken. De EU Biotech Act, die momenteel wordt besproken, biedt een unieke kans om Europa sterker en competitiever te maken zonder toegevingen te doen op het vlak van veiligheid en kwaliteit.
Maak Europa opnieuw aantrekkelijker voor klinische studiess. Klinische studies brengen onderzoek, patiënten en industrie samen. Eén Europese vergunningsprocedure die in meerdere lidstaten geldt, kan de doorlooptijden verkorten en internationale studies eenvoudiger maken. Zo kan Europa opnieuw meer klinisch onderzoek aantrekken.
Maak werk van één Europese markt voor gezondheidsinnovatie. Vandaag zijn er nog altijd 27 verschillende procedures en tijdschema’s voor markttoegang. Dat vertraagt de invoering van nieuwe behandelingen. Een beter geïntegreerde en meer voorspelbare Europese markt komt zowel patiënten als onze concurrentiekracht ten goede.
België kan het goede voorbeeld geven
Voor een klein land heeft België een uitzonderlijk sterke farma- en biotechsector. We hebben dan ook alles in huis om het voortouw te nemen.
De heropstart van het overleg tussen de biofarma-industrie en de federale regering moet meer zijn dan een gesprekstafel. Het moet een strategisch instrument worden om de positie van België te versterken. Ook op Europees niveau kan ons land het initiatief nemen en lidstaten samenbrengen die dezelfde ambitie delen.
De wetenschappelijke kennis is er. Het talent is er. De innovatieve bedrijven zijn er. Maar vandaag maken snelheid, schaal, kapitaal en toegang tot de markt het verschil.
Daarom moeten we farma en biotech meer dan ooit zien als een strategische investering in onze gezondheid, welvaart en autonomie.
Onze innovaties ontstaan hier. Geef ze hier ook een toekomst.