Hoewel er nog veel onduidelijkheid heerst over de precieze toepassing van de aangekondigde Amerikaanse invoerheffingen, valt het te verwachten dat dit een negatieve impact zal hebben op de wereldeconomie en de concurrentiepositie van exportgerichte sectoren. Voor de chemie en farma, goed voor liefst twee derde van de totale Belgische uitvoer naar de Verenigde Staten, is dit een bijkomende concurrentiehandicap in een al zeer uitdagende economische context. Ook de indirecte gevolgen op vlak van investeringen, logistieke productieketens en verschuivingen van handelsstromen baren zorgen.
Voor de Belgische chemie- en farmasector zijn de Verenigde Staten de tweede belangrijkste handelspartner, na Duitsland, met een aandeel van ruim 13% in de totale sectorexport en een gelijkaardig importaandeel. Op Belgisch niveau wordt de handel met de VS gedomineerd door farma-, chemie- en kunststofproducten. Die vertegenwoordigen samen 66% van de totale Belgische uitvoer naar de Verenigde Staten, maar ook 55% van de Belgische invoer vanuit de VS. Dit duidt op sterk geïntegreerde handelsrelaties en logistieke productieketens die dreigen verstoord te raken door invoerheffingen.
Op basis van de beschikbare informatie zullen de Verenigde Staten de komende week importheffingen introduceren van 20% op producten uit de Europese Unie, met mogelijk uitzonderingen voor farmaproducten. Voor andere productgroepen zoals auto’s – waarvoor de chemie- en kunststofsector een belangrijke toeleverancier is – gelden hogere tarieven van 25%. Een open en exportgerichte economie als België is vanzelfsprekend extra kwetsbaar voor dergelijke tariefbarrières en mogelijke escalaties in de wereldmarkt met potentiële tegenmaatregelen vanuit andere handelsblokken.
Yves Verschueren, gedelegeerd bestuurder essenscia: “Als belangrijkste exportsector van het land, goed voor een derde van de Belgische export, zijn we uiteraard voorstander van vrije wereldhandel en vinden we protectionistische invoerheffingen principieel geen goede zaak. Maar het is te voorbarig en te delicaat om nu al de precieze impact en concrete gevolgen te gaan inschatten. We zijn vooral bezorgd over de bijkomende onzekerheid die dit teweegbrengt in een wereldeconomie die al onder hoogspanning staat. We moeten hier drie belangrijke lessen uit trekken: veel sneller en kordater werk maken van een attractiever industriebeleid en gunstiger investeringsklimaat in Europa, België en Vlaanderen, meer diversificatie nastreven in aanvoerketens en afzetmarkten door te blijven inzetten op handelsovereenkomsten met andere landen en regio’s, en de constructieve dialoog met de Verenigde Staten blijven aangaan. We vragen onze beleidsmakers om bijzonder behoedzaam te werk te gaan om te vermijden dat dit een systeemschok veroorzaakt in de ganse wereldeconomie.”