Nieuwe Cefic-studie: energiekost blijft grootste pijnpunt, Belgische chemie houdt voorlopig beter stand dan rest van Europa
De Europese chemiesector verliest in snel tempo productcapaciteit en jobs, terwijl nieuwe investeringen bijna volledig zijn stilgevallen. Dat blijkt uit een nieuwe studie in opdracht van de Europese chemiefederatie Cefic. Sinds 2022 is het aantal sluitingen verzesvoudigd, goed voor het verdwijnen van ongeveer 9% van de totale productiecapaciteit in Europa en een verlies van 20.000 directe jobs. De hoge energiekost blijkt de hoofdoorzaak. De Belgische chemie houdt relatief beter stand, maar ontsnapt niet aan de malaise in de Europese industrie.
De cijfers in het rapport maken pijnlijk duidelijk wat het resultaat is van de energiecrisis en de verzwakte concurrentiekracht van de Europese industrie. Vanaf 2022 tot en met 2025 zijn in de Europese chemie 126 sluitingen van productie-installaties aangekondigd, waaronder 9 stoomkrakers. Dat vertegenwoordigt een verlies van 37 miljoen ton aan productiecapaciteit, of zowat 9% van de totale capaciteit in Europa. Daarmee gingen 20.000 directe jobs en bijna 90.000 indirecte jobs verloren, zonder daarbij rekening te houden met het banenverlies omwille van reorganisaties en herstructureringen.
Hoge energiekosten leiden tot sluitingen
Chemiebedrijven geven aan dat de hoge energiekosten de voornaamste reden zijn van de sluitingen, gevolgd door een verminderde vraag, te strikte regelgeving en de concurrentie van goedkope import. Het is vooral zorgwekkend dat het tempo van bedrijfssluitingen in 2025 is verdubbeld. Tegelijk is het aantal investeringen in nieuwe productiecapaciteit vorig jaar met 90% gekelderd tot amper 0,3 miljoen ton. Door structurele concurrentiehandicaps is Europa niet meer aantrekkelijk als industriële investeringslocatie en dreigen essentiële schakels in strategische waardeketens weg te vallen.
Chemie in België deelt in de klappen
De meeste sluitingen in de Europese chemie vinden plaats in Duitsland, Nederland, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. Deze vier landen zijn samen goed voor twee derde van het totale capaciteitsverlies. België houdt relatief beter stand en is het enige Europese land waar recent nog extra productiecapaciteit in de chemiesector is bijgebouwd. Liefst 39% van de nieuwe productiecapaciteit die de voorbije jaren in de Europese chemie is gecreëerd, gebeurde in ons land.
Dit illustreert dat België over een sterke chemiesector beschikt die een toonaangevende positie blijft innemen binnen Europa. Ondanks die troeven worstelt ook de Belgische chemie met een fors verzwakte concurrentiepositie. Enkele grote investeringsbeslissingen van enkele jaren geleden – met Project One van INEOS als uitschieter – kunnen de snel verslechterende economische realiteit niet verbloemen. De aangekondigde sluitingen en negatieve investeringsbeslissingen van de voorbije weken zijn onrustwekkende alarmsignalen dat de sector in een acute crisissituatie zit.
Yves Verschueren, gedelegeerd bestuurder essenscia: “De Europese chemiesector staat onder extreme druk. Het aantal sluitingen neemt razendsnel toe, terwijl de investeringen op een historisch dieptepunt zitten. Dat is een zeer gevaarlijke combinatie die een domino-effect in de hele economie kan veroorzaken. Ook met de Belgische chemiesector bevinden we ons op een kantelpunt. Zonder dringende noodmaatregelen riskeren we nog meer jobverlies. Dit is het moment van de waarheid om het tij te keren. In een woelige wereld heeft Europa net een sterkere industrie nodig. Dit is geen louter economisch probleem, dit gaat over onze geostrategische autonomie en de toekomst van onze welvaart. De Europese topbijeenkomsten in februari moeten concrete resultaten opleveren.”
Download de studie ‘European Chemical Closures and Investments Radar: 2022-2025’
Over de studie
Het rapport werd opgesteld door het strategische advies- en studiebureau Roland Berger, in opdracht van de Europese chemiefederatie Cefic. Het biedt een onderbouwd overzicht van sluitingen en investeringen, en de impact daarvan op de productiecapaciteit in de Europese chemie (EU27 + Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en Zwitserland). De analyse gebeurde op basis van sectorinput en publiek beschikbare data. De ‘European Chemical Closures and Investments Radar’ zal voortaan elk kwartaal worden geactualiseerd.