Onder de titel “Biotech in Europe: act for global impact” zette het jaarevent van bio.be/essenscia op 1 oktober in het Egmontpaleis in Brussel de EU Biotech Act nadrukkelijk op de politieke en industriële agenda. Op het moment dat de Europese Commissie werkt aan een nieuw wetgevend voorstel om innovatie, bioproductie en duurzame groei te stimuleren, bracht het event biotechleiders, beleidsmakers, academici en diplomaten samen om te bespreken hoe België en Europa ambitie kunnen omzetten in actie.
Biotech als strategische pijler voor België en Europa
Geoffrey Pot, voorzitter van bio.be/essenscia, opende het event met een pleidooi voor het strategische belang van biotechnologie voor België en Europa. “Biotech is als het zenuwstelsel van de moderne gezondheidszorg: vaak onzichtbaar, maar essentieel om alles te laten functioneren.” Met meer dan 100.000 jobs gelinkt aan farma en biotech en meer dan 6 miljard euro jaarlijkse investeringen in R&D, heeft België een ecosysteem van wereldklasse opgebouwd, bestaande uit wereldspelers in vaccintechnologie en -productie, pioniers in cel- en gentherapie en dynamische start-ups. Maar cijfers vertellen niet het hele verhaal. “Onze grootste troef is ons talent: de wetenschappers, ingenieurs en ondernemers die ideeën omzetten in therapieën en innovatie in impact.”
Hij riep op tot actie op drie fronten: vermindering van de regeldruk, gedurfde financiering en sterke samenwerking binnen Europa. “Laten we complexiteit vervangen door duidelijkheid en een systeem bouwen dat vooruitgang stimuleert in plaats van vertraagt.”
Europees Commissaris voor Gezondheid, Olivér Várhelyi, volgde met een duidelijke strategische visie. Hij benadrukte het economische en maatschappelijke belang van life sciences en wees erop dat de sector bijna 1,5 biljoen euro bijdraagt aan de EU-economie en 29 miljoen jobs ondersteunt. De EU Biotech Act moet een hoeksteen vormen van Europa’s strategie om tegen 2030 een wereldleider in life sciences te worden. “We moeten het traject van lab naar patiënt verkorten,” stelde hij, met een oproep tot vereenvoudigde regelgeving, gerichte financiering en snellere toegang tot baanbrekende innovaties. Europa heeft de kennis, infrastructuur en reputatie. Nu is het tijd voor het juiste kader om te floreren.
Regelgeving: van complexiteit naar concurrentiekracht
Het eerste panel bracht
(EuropaBio) samen om de regelgevende uitdagingen en kansen van de EU Biotech Act te bespreken. In de discussie kwam een gedeeld gevoel van urgentie naar voren. De EU moet niet alleen onderzoek ondersteunen, maar ook de vertaalslag naar innovatie versnellen. “Dit moet een transformerend stuk wetgeving zijn,” klonk het eensgezind. Terwijl spelers in andere delen van de wereld sneller zijn gegaan, moet Europa nu bijbenen.
Het panel benadrukte dat harmonisatie van regels essentieel is, maar niet mag leiden tot centralisatie. Regelgevende proeftuinen werden verwelkomd als een manier om innovatie te stimuleren met behoud van juridische zekerheid. “Vereenvoudiging is nodig, maar moet gepaard gaan met duidelijkheid.” De rol van België als hub voor klinische testen werd onderstreept, met oproepen tot versterkte interregionale samenwerking en meer klinische studies die rechtstreeks ten goede komen aan patiënten. Concurrentiekracht is geen einddoel, maar een continu proces, gedreven door talent, slimme regelgeving en valorisatie van innovatie.
Financiering: het biotechfundament van Europa versterken
In het tweede panel bespraken Floor Stam (Remynd), Benoît van den Hove (Euronext Brussels) en Koenraad Van Loo (SFPI-FPIM) hoe de financiering van biotechbedrijven in Europa versterkt kan worden. Ondanks marktvolatiliteit werd het Belgische ecosysteem omschreven als veerkrachtig en veelbelovend. “België is Boston aan de Noordzee,” luidde de optimistische vergelijking, verwijzend naar de sterktes in gezondheidsinnovatie en bioproductie, en het vermogen om veelbelovende ondernemingen te ondersteunen.
“België is Boston aan de Noorzee.”
Publieke subsidies werden aangeduid als cruciale hefboom om privaat kapitaal aan te trekken. “Subsidies blijven essentieel om durfkapitaal aan te trekken. Investeerders zien ze als een teken van geloofwaardigheid.” Het panel ging ook in op het belang van Europese innovatie en talent. Veel Europeanen die in de VS werken, overwegen een terugkeer naar de EU, en de mindset die ze meebrengen biedt unieke kansen. In plaats van nieuwe financiële structuren te creëren, moet Europa bestaande instrumenten beter integreren. “We moeten ervoor zorgen dat biotechbedrijven hier kunnen groeien, en niet enkel waarde creëren elders in de wereld.”
De rol van België: open, verbonden, geëngageerd
In haar slottoespraak bevestigde Birgit Stevens, Directeur-Generaal Bilaterale Zaken bij de FOD Buitenlandse Zaken, het engagement van België om de EU Biotech Act en de bredere EU Life Sciences Strategy te ondersteunen. Ze benadrukte het belang van het verbinden van wetenschappelijke excellentie met industriële slagkracht. “De Biotech Act is niet zomaar een beleidsvoorstel; het is een oproep tot actie.”
De Belgische traditie van samenwerking – tussen universiteiten, start-ups, multinationals, ziekenhuizen, logistieke partners en overheden – positioneert het land als een natuurlijke leider in Europa’s biotechtransformatie. Om competitief te blijven, moet Europa regelgeving vereenvoudigen, financiering versterken en een omgeving creëren waarin start-ups en scale-ups kunnen floreren. “We moeten onze R&D-inspanningen opschalen en Europese ideeën omzetten in Europese producten.”
Een kantelmoment voor Europese biotech
Het jaarevent van bio.be/essenscia maakte één ding duidelijk: de toekomst van biotech in Europa wordt vandaag vormgegeven, en België staat klaar om het voortouw te nemen. Met de EU Biotech Act als katalysator moet de sector snel schakelen: van onderzoek naar regelgeving, van financiering naar markt. Het is hoog tijd voor gedurfde actie.
Het event werd gehost door Tineke Van hooland, adjunct-secretaris-generaal van bio.be/essenscia, en gemodereerd door Frédéric Druck, secretaris-generaal van bio.be/essenscia. Het werd georganiseerd met de gewaardeerde steun van de Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, en Brussels Airport.