Innovatie:
Oleon koelt datacenters veilig en efficiënt met een revolutionaire, plantaardige koelvloeistof.
Een baanbrekende innovatie uit de Belgische chemiesector toont hoe duurzaamheid en creativiteit elkaar kunnen versterken. Oleon, specialist in het verwerken van plantaardige oliën en dierlijke vetten tot basisgrondstoffen, ontwikkelde specifiek voor datacenters de koeloplossing QLOE (spreek uit als Chloë, nvdr). ‘QLOE is een nieuwe generatie koelvloeistof, gebaseerd op plantaardige oliën, speciaal ontworpen voor dompelkoeling’, verduidelijkt Oleon Business Development Manager Maarten Trautmann.
Van lucht naar water: koelen met impact
Door de opmars van AI worden datacenters krachtiger — maar ook veel heter en energie-intensiever. Tegen 2030 zouden ze wereldwijd zo’n 945 terawattuur (TWh) aan stroom verbruiken — dat komt overeen met het jaarlijkse elektriciteitsverbruik van bijna 90 miljoen gezinnen. In tijden van klimaatverandering en schaarste aan grondstoffen is dat steeds moeilijker te verantwoorden.
‘Traditionele luchtkoeling via airconditioning botst stilaan op haar limieten’, legt Trautmann uit. ‘Zelfs al zorg je voor meer luchtstroom, krachtige computerchips koelen daar niet meer effectief mee af. Vergelijk het met een brandwonde die je beter met water dan met lucht afkoelt.’ Oleon vond met dompelkoeling een oplossing om datacenters af te koelen zonder de planeet op te warmen.
Dompelkoeling: duurzaam, biologisch en veilig
De term verklaart zichzelf: dompelkoeling dompelt computerservers onder in een door Oleon speciaal ontwikkelde vloeistof die warmte veel efficiënter afvoert dan lucht- of waterkoeling. Het resultaat: een veel lager energieverbruik voor koeling omdat er geen elektrische blazers of water meer nodig zijn. ‘Niet alleen de operationele kosten (OPEX) van datacenters gaan zo omlaag, ze verkleinen er ook nog eens hun CO₂-uitstoot mee’, legt Trautmann uit.
QLOE onderscheidt zich van bestaande koelvloeistoffen doordat het product volledig plantaardig en biologisch afbreekbaar is. Bovendien biedt QLOE een hoge veiligheid. ‘Bij onderhoud hoef je nauwelijks voorzorgsmaatregelen te nemen’, zegt Beau Van Vaerenbergh, R&D Engineer bij Oleon. ‘De vloeistof is niet giftig, niet vluchtig en niet brandgevaarlijk.’
Vijf jaar onderzoek naar perfectie
De ontwikkeling van QLOE begon in 2019 met een zogenaamde blue sky-oefening: welke nieuwe markten konden voor Oleon op termijn waardevol zijn? De datacentermarkt kwam als kansrijk naar voren, maar de technische uitdagingen bleken groot. ‘De vloeistof moest niet alleen warmte efficiënt afvoeren’, legt Van Varenbergh uit, ‘ze moest ook veilig, stabiel en compatibel zijn met gevoelige IT-hardware.’ Het team werkte aan een optimale balans tussen drie kritische parameters: performantie, veiligheid en materiaalcompatibiliteit.
Na jaren onderzoek lukte het om een vloeistof te ontwikkelen die op alle vlakken uitblinkt. Een ander belangrijk voordeel van QLOE is de lange levensduur. In versnelde levensduurtests bleek de vloeistof even lang mee te gaan als de gemiddelde levenscyclus van servers – ongeveer zes tot zeven jaar. Bovendien verdampt de vloeistof niet en kan ze na gebruik eenvoudig gerecycleerd of hergebruikt worden. ‘Onze testen tonen aan dat QLOE na jaren gebruik nog steeds performant is’, zeggen de experts. ‘We onderzoeken nu hoe we de vloeistof na een servercyclus opnieuw kunnen inzetten om de ecologische voetafdruk nog verder te verlagen.’
Van prototype tot doorbraak
Vandaag wordt vloeistofkoeling al op beperkte schaal toegepast, onder meer in de cryptomarkt, die vaak pioniert met nieuwe technologie. Maar de echte doorbraak is nabij. ‘Het is een beetje zoals Tesla in 2010’, zegt Trautmann. ‘Je weet dat er iets groots aankomt, maar de massa-adoptie moet nog losbarsten.’ De groei zal volgens Oleon pas écht exponentieel worden wanneer grote hardwareproducenten zoals Nvidia, Intel, Dell en Lenovo de technologie volledig omarmen. Veel nieuwe datacenters worden vandaag al ‘liquid ready’ ontworpen – een duidelijk teken dat de shift eraan komt.
Met QLOE is Oleon – dat productiesites heeft in Ertvelde en Oelegem – een voorloper in een markt waar duurzaamheid en technologie elkaar ontmoeten. De combinatie van groene grondstoffen, technische performantie en veiligheid maakt het product uniek. ‘Hoe lang we ons pioniersvoordeel behouden, weet niemand’, zegt Trautmann. ‘Maar de nominatie voor de essenscia Innovation Award bevestigt dat we in België technologie kunnen maken die het potentieel heeft om de wereld te veranderen.’
