Meer jongeren enthousiast maken voor STEM-richtingen: dat is het doel van een nieuw lessenpakket dat de Vlaamse Ondernemers lanceren, samen met leerlingen en leerkrachten van het Atlascollege in Genk. Dat is nodig, want het aantal STEM-leerlingen zit op het laagste peil in tien jaar. Het lessenpakket is bestemd voor de eerste graad in het secundair onderwijs en wordt gratis ter beschikking gesteld aan alle scholen via het platform van uitgeverij Plantyn. De Vlaamse Ondernemers is een samenwerkingsverband tussen twintig werkgevers- en sectororganisaties, waaronder essenscia Vlaanderen.
Laagste aandeel STEM in 10 jaar tijd
Het aandeel leerlingen in het secundair onderwijs dat een STEM-richting (Science, Technology, Engineering, Mathematics) volgt, daalt voor het vierde jaar op een rij. Dat blijkt uit de nieuwste versie van de STEM-monitor over het afgelopen schooljaar 2024-’25. Het aandeel jongeren in een STEM-richting bedraagt 35,5% van alle leerlingen in het secundair onderwijs. Dat is het laagste cijfer in 10 jaar tijd. Nochtans is het de ambitie van de Vlaamse overheid om het aandeel STEM-leerlingen te doen groeien naar meer dan 40% tegen 2030.
De dalende cijfers zijn niet enkel een onderwijsvraagstuk, maar ook een maatschappelijke en economische uitdaging. STEM-profielen zijn immers cruciaal voor de toekomst van onze economie, arbeidsmarkt en samenleving. Of het nu gaat om digitalisering, klimaattransitie of innovatieve geneesmiddelen: zonder voldoende technisch en wetenschappelijk talent dreigt Vlaanderen zijn economische slagkracht te verliezen.
Kris Bosch, adviseur onderwijs en arbeidsmarkt essenscia Vlaanderen: “STEM is de sleutel tot de oplossingen van morgen. In de chemie- en life sciencessector werken duizenden mensen elke dag aan innovaties die onze levenskwaliteit verbeteren. Maar om die vooruitgang te blijven boeken, hebben we blijvend nood aan technisch en wetenschappelijk talent. Met initiatieven als STEMfluencers, gastleerkrachten en lerarenstages zet essenscia hier al jaren sterk op in. Dit nieuwe lessenpakket is een waardevol instrument om jongeren te tonen dat STEM niet alleen een slimme, maar ook een boeiende en maatschappelijk relevant keuze is.”
Lessenpakket in samenwerking met Plantyn
Samen met uitgeverij Plantyn hebben de Vlaamse Ondernemers een lessenpakket ontwikkeld dat in alle Vlaamse scholen kosteloos gebruikt kan worden in de eerste graad (A- en B-stroom). De studiekeuze na die eerste graad is een heel belangrijk moment. Daarom willen de Vlaamse Ondernemers net in de eerste twee jaren van het secundair onderwijs meer jongeren laten kennismaken met STEM.
Via het lessenpakket ontdekken leerlingen STEM aan de hand van 8 concrete beroepen: van chemicus tot lasser en bio-ingenieur. Ze maken hierbij ook kennis met STEM-competenties zoals probleemoplossend denken, samenwerken, ontwerpen, testen, enzovoort. Het lessenpakket bouwt verder op een educatieve game die de Vlaamse Ondernemers vorig schooljaar hebben ontwikkeld. Deze game draait om de organisatie van een muziekfestival: een grootschalig evenement dat draait op het talent van allerhande STEM-profielen.
Het lessenpakket komt tegemoet aan de minimumdoelen in de eerste graad, bevat een praktische handleiding voor de leerkrachten en is klaar voor onmiddellijk gebruik in de klaslokalen. De lessenreeks kan gedownload worden via de website van Plantyn.
Versnelling hoger voor STEM
De Vlaamse ondernemers en Voka roepen de Vlaamse regering op om een versnelling hoger te schakelen en te werken aan een ambitieus STEM-offensief, waarbij structurele keuzes worden gemaakt.
Frank Beckx, gedelegeerd bestuurder Voka: “Minder jongeren kiezen voor STEM en dat baart ons grote zorgen. Zonder voldoende technisch en wetenschappelijk talent verliest de Vlaamse economie zijn slagkracht. Met dit lessenpakket willen we bijdragen aan een andere kijk op STEM-richtingen. Jongeren die kiezen voor STEM-opleidingen gaan een boeiende en gevarieerde toekomst tegemoet. Dat moeten we luid en duidelijk blijven herhalen.”
Wie zijn de Vlaamse Ondernemers?
De Vlaamse Ondernemers is een samenwerkingsverband tussen 20 sector- en werkgeversorganisaties: Agoria Vlaanderen (technologische industrie), Cimabel (tabaksproducten), Comeos (handel en diensten), Denuo (circulaire economie), Embuild Vlaanderen (bouw), Energia (raffinage en energieoplossingen), essenscia Vlaanderen (chemie en life sciences), FBAA (autobus- en autocarondernemers), Febetra (transport en logistieke diensten), Febiac (gemotoriseerde wegvoertuigen), Federgon (HR-diensten), Fedustria Vlaanderen (textiel, hout en meubel), Fevia Vlaanderen (voeding), inDUfed (glas, papier en karton), Staalindustrie Verbond (staal), Traxio (mobiliteitsprofessionals), Vlaamse Havenvereniging (havengemeenschappen), Vlozo (private zorgondernemers), Voka (Vlaams netwerk van ondernemingen) en WF-FE (internationale handel, vervoer en logistiek).