Functionele veiligheid is van cruciaal belang om industriële systemen, installaties en processen op een veilige manier te laten functioneren en de risico’s voor mens en milieu tot een minimum te beperken. FUNCTIONARY, een nieuw innovatieproject van speerpuntcluster Catalisti met de steun van sectorfederatie essenscia, bundelt de krachten van de industrie en academische partners om functionele veiligheid in de sector van de chemie en life sciences naar een nog hoger niveau te tillen. Het project krijgt financiële ondersteuning van VLAIO, het Vlaams Agentschap voor Innoveren en Ondernemen, en kan rekenen op de onderzoeksexpertise van de universiteiten van Antwerpen, Gent en Leuven.
Het FUNCTIONARY-project komt op een scharniermoment. De chemiesector wordt als sterkhouder van de Vlaamse economie geconfronteerd met een groeiende kostenhandicap en een almaar ongelijker speelveld tegenover internationale concurrentie. Een buitensporige regeldrift en enorme operationele uitdagingen als gevolg van de digitalisering en de energie- en klimaattransitie komen daar bovenop.
Veiligheid én competitiviteit
Door de aanpak rond functionele veiligheid fundamenteel te herdenken, wil FUNCTIONARY ervoor zorgen dat de chemie- en life sciences-sector een wereldspeler blijft op het vlak van industriële veiligheid en beveiliging door er ook een concurrentieel voordeel aan te koppelen. Het project focust daarom niet alleen op het verhogen van de procesveiligheid, maar ook op het vermijden van kostelijke productieonderbrekingen, het wegwerken van mogelijke systeemfouten en het efficiënter organiseren van onderhoudsprocessen. FUNCTIONARY speelt bovendien in op de groeiende nood aan cybersecurity.
Geert Boogaerts, directeur Safety & Sustainability bij essenscia: “De sector van de chemie en life sciences in Vlaanderen moet voorop blijven lopen in een steeds competitievere wereld. FUNCTIONARY is daarbij een essentiële stap. Dit project gaat verder dan louter een veiligheidsupgrade; het betekent een structurele transformatie voor de hele sector. Door proces- en functionele veiligheid te optimaliseren, streven we naar maximale productiviteit én de hoogste veiligheidsnormen om de voortrekkersrol van de chemie- en life sciences te blijven garanderen.”
Oog voor cybersecurity
Het FUNCTIONARY-project wil eerst en vooral meer inzicht bieden in welke parameters cruciaal zijn voor functionele veiligheid en hoe die met elkaar samenhangen. Daarnaast is het belangrijk om te vermijden dat veiligheidssystemen botsen met bepaalde regels en richtlijnen rond cybersecurity. Een derde doelstelling is om beter te begrijpen welke factoren de kosten beïnvloeden tijdens de volledige levensduur van veiligheidsvoorzieningen en -procedures. Tot slot gaat er extra aandacht naar het identificeren en voorkomen van potentiële systeemfouten.
Door een wetenschappelijke en technologiegedreven aanpak te verankeren in proces- en functionele veiligheid, helpt FUNCTIONARY ondernemingen om hun ‘license to operate’ te blijven verzekeren. Op die manier wil het project bedrijven ondersteunen om hun operationele veiligheid verder te verbeteren én tegelijk hun concurrentiekracht te behouden.
Jan Luyts, Functional Safety Expert bij BASF Antwerpen: “FUNCTIONARY focust niet alleen op de strikte naleving van regels, maar vooral op het versterken van functionele veiligheid als strategisch voordeel. Innovatie op dit vlak laat toe om productiestilstanden te beperken, de procesveiligheid en cybersecurity te verbeteren, en middelen doelgerichter in te zetten. Zo verstevigt FUNCTIONARY de internationale koppositie van de Vlaamse chemie- en life sciences-sector op het vlak van veiligheid, efficiëntie, duurzaamheid en operationele excellentie. Dankzij de complementaire expertise en ervaring van industriële en academische partners beschikt FUNCTIONARY over een breed draagvlak, wat cruciaal is voor het succes van dit project.”
Partnerschap tussen industrie en kennisinstellingen
Catalisti, de speerpuntcluster voor innovatie in chemie en kunststoffen, trekt het project, in nauw overleg met sectorfederatie essenscia. FUNCTIONARY is een toonbeeld van het sterke partnerschap tussen de chemie- en life sciences-industrie en de Vlaamse kennisinstellingen. Universiteit Gent coördineert het academische luik, in samenwerking met KU Leuven en Universiteit Antwerpen. BASF Antwerpen is de industriële projectleider, samen met sectorbedrijven Covestro, Envalior, Evonik en Johnson & Johnson. Ook de essenscia Process Safety Academy en Nero Engineering zijn nauw betrokken.
Tine Schaerlaekens, algemeen directeur van Catalisti: “Innoveren is dé sleutel om het leiderschap van Vlaanderen in chemie en kunststoffen te behouden en verder uit te bouwen. FUNCTIONARY is een schoolvoorbeeld van hoe samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen tot duurzame impact leidt. Dit project bevordert kennisuitwisseling over sectoren heen, versnelt de implementatie van nieuwe oplossingen rond proces- en functionele veiligheid en positioneert onze industrie als koploper in industriële innovatie.”
Het recent opgestarte FUNCTIONARY-project krijgt financiële steun van VLAIO en heeft een duurtijd van 2 jaar, tot eind 2026.