Chemie- en farmafederatie essenscia steunt de oproep van de Vlaamse regering om het Europese emissiehandelssysteem (ETS) op korte termijn bij te sturen. Het ETS-systeem blijft als hoeksteen van het Europese klimaatbeleid een belangrijk instrument om de CO2-uitstoot van de Europese industrie verder te verminderen, maar zonder dringende technische correcties dreigt het de slaagkans voor de complexe en ingrijpende industriële transitie zwaar te hypothekeren. “Op de Europese top van deze week moeten er gerichte aanpassingen gebeuren zodat het ETS-systeem de klimaattransitie blijft stimuleren zonder het concurrentievermogen van de Europese industrie onderuit te halen”, zegt Yves Verschueren, gedelegeerd bestuurder essenscia.
Het ETS-systeem blijft een belangrijke motor voor de decarbonisatie van de industrie richting 2050. Toch dreigen enkele systeemfouten ervoor te zorgen dat de CO2-kosten op korte tijd snel zullen oplopen, waardoor het concurrentienadeel van de Europese industrie tegenover de rest van de wereld verder zal toenemen. Die verzwakte concurrentiepositie verkleint op haar beurt de marge om te kunnen investeren in dure en risicovolle klimaattechnologieën voor uitstootreductie. Daarbij komt dat het Europese ETS-systeem vrijwel uniek is in de wereld, wat een extra concurrentiehandicap betekent.
Yves Verschueren, gedelegeerd bestuurder essenscia: “Voor alle duidelijkheid: dit is geen vraag om ETS af te schaffen of de ambitie voor klimaatneutraliteit tegen 2050 af te zwakken, integendeel. Dit is een oproep om een aantal technische parameters binnen ETS bij te sturen, net om te vermijden dat het systeem het tegenovergestelde doet dan waarvoor het bedoeld is: de industrie in Europa verstikken in plaats van vergroenen. De industrie wil verduurzamen, maar dat kan enkel als het klimaatbeleid economisch haalbaar blijft binnen een sterk gewijzigde internationale context van torenhoge energieprijzen, handelsconflicten en geopolitieke spanningen.”
Zware impact
Concreet waarschuwt essenscia ervoor dat methodologische tekortkomingen in de geplande updates van het ETS-systeem een zware impact zullen hebben op de chemiesector in ons land. Doordat de beschikbare hoeveelheid vrije uitstootrechten daalt, dreigt zelfs voor de meest energie-efficiënte installaties een forse kostenverhoging. Belgische chemiebedrijven riskeren daardoor de komend vijf jaar een meerkost van bijna 1 miljard euro te moeten slikken.
Daarnaast worden er momenteel permanent emissierechten vernietigd, ter waarde van 20 tot 30 miljard euro per jaar, terwijl dit budget veel beter kan ingezet worden voor de ondersteuning van klimaatinvesteringen in de industrie. Er dient binnen het ETS-systeem ook een correctiemechanisme ingebouwd te worden waardoor bijsturingen mogelijk zijn als de cruciale randvoorwaarden om de transitie te realiseren – zoals competitieve energieprijzen of essentiële basisinfrastructuur – niet vervuld zijn.
Saartje Swinnen, directeur energie en klimaat bij essenscia: “ETS aanpassen kan perfect zonder te raken aan de klimaatdoelstellingen tegen 2030. Een goed functionerend ETS-systeem vermindert de uitstoot, beschermt tegen oneerlijke concurrentie en stimuleert tegelijk investeringen in decarbonisatie. Maar zonder doelgerichte bijsturing dreigt ETS nu vooral de concurrentiekracht van de industrie fundamenteel aan te tasten. En dat net op een moment dat de energiekosten in Europa fors gestegen zijn ten opzichte van andere regio’s in de wereld. Het Europese industriebeleid moet daarom inzetten op voldoende gratis emissierechten tijdens de klimaattransitie en een doordacht gebruik van ETS-inkomsten voor industriële decarbonisatieprojecten. De aanpassingen dienen onmiddellijk te gebeuren en kunnen niet uitgesteld worden tot de geplande ETS-hervorming later dit jaar.”