BEGRIPPENLIJST


A-D

Abstract
Beknopte samenvatting van de uitvinding die in een octrooiaanvraag beschreven staat. Zij is verplicht  maar heeft geen juridische waarde en heeft bijgevolg geen invloed op de draagwijdte van het octrooi.

Auteursrecht
Valt onder het intellectueel recht. Een auteur van een letterkundig, wetenschappelijk of kunstwerk dat een zekere mate van creativiteit vertoont of originaliteit bezit, heeft als enige het recht dit werk te publiceren of kopiëren. Hij kan dit recht eveneens aan iemand anders overhevelen, verkopen of nalaten bij erfenis. Daarbij moeten evenwel alle voorwaarden in acht worden genomen die door de auteur van het werk werden opgelegd. De geboden bescherming door het auteursrecht is niet verbonden aan formaliteiten en vereist geen registratie.

BBIE

Het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BBIE) is de officiële instantie in de Benelux voor de registratie van merken en modellen. Het BBIE is onderdeel van de Benelux –organisatie voor de Intellectuele Eigendom (BOIE), een internationale organisatie die onder toezicht staat van zijn Raad van Bestuur. In deze Raad zitten vertegenwoordigers van de drie Beneluxlanden.

Beslag inzake namaak

De procedure tot het beslag inzake namaak biedt de mogelijkheid om een schending van intellectuele eigendomsrechten te bewijzen. De benadeelde octrooihouder of zijn rechthebbenden wenden zich bij verzoekschrift tot de rechtbank om te bekomen dat één of meer deskundigen worden aangesteld om de nagemaakte voorwerpen en namakingsmiddelen bij hun bezitter te gaan beschrijven.

Brevet

Franse benaming voor octrooi (zie infra)

DIE

De Dienst voor Intellectuele Eigendom (DIE) is de naam van het Belgische nationaal octrooibureau, die belast is met de bescherming van de intellectuele eigendom in België. Dit omvat ondermeer het afleveren en beheren van Belgische titels van intellectuele eigendom, een informatieopdracht voor de gebruikers, de voorbereiding van wettelijke teksten, het adviseren van de overheden en de internationale vertegenwoordiging van België.
De Franse vertaling is ‘Office de la PRopriété Intellectuelle’ (OPRI)

E-G

EPO
European Patent Office. Het Europees octrooibureau beoogt een optimale samenwerking op Europees vlak wat betreft octrooibescherming en octrooi-informatie. Het EP verstrekt Europese octrooien, geldig in de gewenste lidstaten van de European Patent Convention op basis van één gecentraliseerde procedure. Indiening van de octrooiaanvraag.

Espacenet
Gratis informatiesysteem over octrooien op het internet (http://be.espacenet.com).

Europees octrooi
Octrooi gelding in een aantal landen aangesloten bij het Europees Octrooibureau. Deze betrokken landen worden door de octrooiaanvrager gekozen bij indiening van de octrooiaanvraag.

Geheim
Technische gegevens die vatbaar zijn voor industriële exploitatie vertrouwelijk houden en op deze manier namaak vermijden. Het geheim is geen rechtstitel en levert bijgevolg geen exclusief gebruiksrecht.

H-L

Handelsnaam
De naam waaronder een onderneming handelt in de markt. Het recht op een handelsnaam onstaat doordat men als eerste de naam invoert. Het recht op een handelsnaam is beperkt tot het territorium waarin hij bekend is.

Industriële eigendom

De verzamelnaam voor de juridische en administratieve instrumenten die gehanteerd worden m.b.t. uitvindingsoctrooien, merken, tekeningen en modellen, fabrieksgeheimen.

Intellectuele eigendom

Het geheel aan intellectuele rechten dat iemand in eigendom heeft, al dan niet vervat in titels (een octrooi, een geregistreerd merk of model). De eigenaar verwerft hierdoor een uitsluitend recht op het maken of verkopen van een product, het gebruiken van een naam van een product of het verveelvoudigen van een werk. In het Engels gaat het op Intellectual Property (IP).

Inventiviteit

Octrooieerbaarheidsvoorwaarde die inhoudt dat de verwezenlijking van een uitvinding het resultaat is van uitvinderswerkzaamheden. Dit betekent dat het niet vanzelfsprekend is dat een persoon met een gelijkaardige technische achtergrond tot hetzelfde resultaat komt.

i-Depot

Een betrouwbaar middel om, in geval van conflict, het bestaan van een idee, een concept of een proces op een bepaalde datum te bewijzen. Het is dus geen intellectueel eigendomsrecht, maar kan een belangrijke stap zijn in het innovatieproces van een onderneming, voorafgaand aan de indiening van de aanvraag voor een octrooi, merk, tekening of model.

Know-How

De verzameling van alle substantiële en geïdentificeerde, maar niet geoctrooieerde kennis (in de vorm van rapporten, bedieningshandleidingen, enz.) die in het bezit zijn van een persoon of een onderneming. Het gaat om kennis die niet toegankelijk is voor derden.
Know-how heeft een handelswaarde en er kunnen dus transacties mee verricht worden: mededelingsovereenkomst, overeenkomst van afstand… Er wordt dikwijls aanvullend over onderhandeld in het kader van besprekingen over een licentie-overeenkomst voor een octrooi.

Licentie

Juridische handeling waarmee de houder van een industriële eigendomsakte zijn rechten geheel of gedeeltelijk aan derden overdraagt, kosteloos of tegen vergoeding. De overdrager blijft eigenaar van de akte. De licentie wordt voor bepaalde tijd verleend (met eventueel verlengingsmogelijkheid).
Licentie-overeenkomsten zijn mogelijk voor octrooien, tekeningen of modellen, merken, auteursrechten, enz.…

Licentiehouder

Natuurlijk of rechtspersoon die een licentie bezit

M-N

Merk
Een merk is een teken die de producten of diensten van een bepaalde onderneming onderscheidt van die van de concurrenten. Het merk is een rechtstitel die aan de titularis een permanente (onbeperkte verlengbare), maar territoriaal beperkte exclusiviteit verleent voor de exploitatie van een onderscheiden teken.
Merkbescherming binnen de Benelux wordt verkregen door neerlegging van het merkt bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BBIE). Deze bescherming biedt het exclusief recht op het gebruik van het merk voor bepaalde producten en diensten binnen de Benelux, voor een (verlengbare) periode van 10 jaar.
Een teken geldt pas als merkt wanneer het distinctief, wettig, niet-misleidend en beschikbaar is. Een geregistreerd merk dat niet of onvoldoende gebruikt wordt, kan vervallen.

Model of tekening
Een rechtstitel die aan de titularis een tijdelijke en territoriaal beperkte exclusiviteit verleent voor de exploitatie van de uiterlijke verschijningsvorm van een product of van een deel van een product. De uiterlijke verschijningsvorm van een product wordt bepaald door de kenmerken van lijnen, kleuren, vorm, textuur of materiaal van het product zelf of van zijn versiering. Een tekening omvat de tweedimensionale vormen van een product, terwijl onder modellen de driedimensionale vormen van gebruiksvoorwerpen vallen. 

Neerleggingsdatum
Datum waarop het octrooibureau de octrooiaanvraag ontvangt.
De datum van neerlegging is belangrijk om te weten op welk tijdstip de rechten ontstaan, om de eerdere stand van de techniek te kunnen bepalen en, bij conflict, de voorrangsaanvraag. Aan de hand van de datum kan ook de duurtijd van een octrooi worden nagegaan.

Nieuwheid
Een uitvinding geldt als nieuw wanneer zij op een eerder tijdstip dan het tijdstip van neerlegging van de aanvraag niet tot de stand van de techniek behoort, d.w.z. wanneer zij niet ter kennis van het publiek is gebracht in welke vorm dan ook (schriftelijk, mondeling, gebruik,…) zonder beperking in tijd of ruimte.
Nieuwheid is een van de essentiële criteria voor octrooieerbaarheid. Een uitvinding waaraan vooraf al publiek bekendheid is gegeven, ook al was het door de uitvinder zelf, kom niet meer in aanmerking voor octrooiering.

O-V

Octrooi
Een titel die wordt toegekend aan een uitvinder van een bepaald stuk techniek. Het biedt hem het uitsluitend en tijdelijk recht van exploitatie. Hij kan bijgevolg optreden tegen de namaak, verkoop of invoering van zijn vinding. Het octrooi geldt steeds voor een bepaald land of voor een aantal landen, en voor een beperkte tijdsduur, daarna is de techniek vrij te gebruiken voor iedereen.

Octrooiaanvraag
Een octrooiaanvraag bestaat uit :

  •     een verzoek tot verlening, met opgaaf van de identiteit van de uitvinder, de deposant en desgevallend de gemachtigde die voor rekening van de deposant optreedt;
  •     een beschrijving van de uitvinding die voldoende duidelijk en precies moet zijn om een vakkundige in staat te stellen de uitvinding uit te voeren;
  •     voorwaarden die het monopolie van de octrooihouder bepalen;
  •     een abstract of résumé van de uitvinding; en eventueel,
  •     tekeningen.

Aan de neerlegging van een octrooiaanvraag is betaling van een neerleggingstaks verbonden.

Octrooidatabank
Databanken waarin het grootste deel van alle werldwijd gepubliceerde octrooien en octrooiaanvragen gepubliceerd zijn. Bijvoorbeeld: Espacenet (zie supra)

Octrooieerbaarheid
Om octrooieerbaar te zijn, dient een uitvinding aan drie voorwaarden te voldoen: (i) zij moet nieuw zijn, (ii) een inventieve activiteit aantonen en (iii) industrieel toepasbaar zijn.

Octrooieerbare uitvinding
Een uitvinding komt in aanmerking voor octrooibescherming als zij een technische oplossing biedt voor een technisch probleem: een product, middel, een toepassing van een product of van een bekend middel, een combinatie van bekende middelen.
Er kan geen octrooi worden genomen op uitvindingen betreffende plantenrassen, dierenrassen, uitvindingen die strijdig zijn met de openbare orde of de goede zeden.Om octrooieerbaar te zijn moet de uitvinding daarenboven voldoen aan de octrooieerbaarheidsvoorwaarden: nieuwheid, inventieve activiteit, industriële toepasbaarheid.

Octrooigemachtigde
Technisch-juridische deskundige die advies levert op het gebied van intellectuele eigendom (o.a. octrooien en licenties) en een uitvinder of onderneming begeleid bij het verkrijgen en instandhouden van een octrooi.Mandataris is een synoniem voor octrooigemachtigde.

Octrooihouder
Natuurlijke of rechtspersoon die officieel het intellectuele eigendomsrecht bezit. De houder is niet noodzakelijk ook de uitvinder.

Publicatie

Bij elke aanvraag voor industriële eigendom hoort een publicatieprocedure; deze heeft tot doel, derden in kennis te stellen van de draagwijdte van de rechten van de houder. Octrooiaanvragen worden 18 maanden na neerlegging gepubliceerd, voor tekeningen en modellen is dat 6 maanden, voor merken 6 weken.

Publicatiedatum
Datum waarop het octrooidocument ter beschikking van het publiek wordt gesteld. Vanaf dat moment maakt het document deel uit van de stand van de techniek (state of the art). De publicatiedatum, die op het octrooidocument vermeld staat, bepaalt ook op welk moment de rechten tegenstelbaar worden aan derden. Niettegenstaande kan de aanvrager over het algemeen vanaf het tijdstip van de aanvraag reeds op een voorlopige bescherming rekenen.

Stand van de techniek (State of the Art)
De verzameling van alle voor het publiek toegankelijke informatie die in het domein van een uitvinding bestaat, los van plaats, publicatiemiddel of taal, vóór de datum van de octrooiaanvraag en op grond waarvan de nieuwheid of de inventieve activiteit van de uitvinding beoordeeld wordt.

Uitvinding
Een technische creatie, waardoor een technisch probleem opgelost wordt, en waarvan de oplossing noch bekend (= nieuw), noch voor de hand liggend was (= inventief). Er wordt m.a.w. iets aan het bestaande toegevoegd.

Vergoeding (royalty's)
Bedragen die de licentiehouder in het kader van een licentieovereenkomst aan de houder van een eigendomsrecht verschuldigd is, als tegenprestatie voor de toelating om een know-how te exploiteren en/ of over te dragen.

Verplichte licentie
Bij elke aanvraag voor industriële eigendom hoort een publicatieprocedure; deze heeft tot doel, derden in kennis te stellen van de draagwijdte van de rechten van de houder. Octrooiaanvragen worden 18 maanden na neerlegging gepubliceerd, voor tekeningen en modellen is dat 6 maanden, voor merken 6 weken.
Eenieder kan vanaf vier jaar na de datum van neerlegging van een octrooiaanvraag, en vanaf drie jaar na de datum van octrooiverlening een zgn. verplichte licentie verkrijgen bij ontstentenis of ontoereikendheid, wanneer de octrooihouder niet kan bewijzen dat hij de uitvinding exploiteert of op het punt staat dat te doen.
Een octrooihouder die zijn octrooi niet kan exploiteren zonder inbreuk op het octrooi van een derde, kan een verplichte licentie van die derde afdwingen op voorwaarde dat hij voor zijn uitvinding ten opzichte van de eerste grote technische vooruitgang en/of groot economisch belang kan staven.

 

Algemene wetgeving
  1. Verdrag van Parijs 20 maart 1883 , B.S. 29 januari 1975
  2. TRIPs Verdrag 15 april 1994, B.S. 23 januari 1997
Relevante octrooiwetgeving
  1. Verdrag 19 juni 1970 tot samenwerking inzake octrooien
  2. Wet 8 juli 1977 houdende goedkeuring van het Verdrag van Straatsburg, het Verdrag van Washington, het Europees Octrooiverdrag en het Gemeenschapsoctrooiverdrag, B.S. 30 september 1977
  3. Europees Octrooi Verdrag , hierzien op 29 november 2000, B.S. 4 september 2007
  4. Belgische Octrooi Wet  28 maart 1984, laatst gewijzigd op 10 januari 2011, B.S. 16 februari 2011