Kerncijfers

 De chemische industrie, kunststoffen en life sciences in Vlaanderen telde 60.900 arbeidsplaatsen in 2010 (raming). Dit is een daling van 2,2% ten opzichte van 2009. Ondanks deze terugval vertoont het aandeel van de sector in de totale industriële tewerkstelling in Vlaanderen een positieve trend (17,1% in 2010 vs. 15,6% in 2000). Naast de directe jobs binnen de sector genereert de chemie, kunststoffen en life sciences, door haar economische activiteit, indirecte werkgelegenheid bij andere Vlaamse bedrijfstakken. Zo verschaft de sector werk aan meer dan 160.000 mensen in Vlaanderen, of ca. 10% van de tewerkstelling in de privésector in Vlaanderen. Elke baan in de chemie, kunststoffen en life sciences schept m.a.w. gemiddeld 1,6 indirecte jobs.

Bedrijven uit de chemie, kunststoffen en life sciences zijn in alle Vlaamse provincies aanwezig. Met 50% van de werkgelegenheid in de chemische industrie in Vlaanderen en bijna 35% van de Belgische werkgelegenheid binnen de sector heeft de provincie Antwerpen van alle provincies het hoogste aandeel in de sector. In Antwerpen bevindt zich de grootste petrochemische cluster van Europa. Deze zone is bovendien de belangrijkste van het land wat betreft bedrijfsgrootte. De provincie Oost-Vlaanderen is de tweede grootste werkverschaffer in de chemische industrie. De chemie in de provincies West-Vlaanderen en Vlaams-Brabant worden hoofdzakelijk gedragen door KMO’s.

De chemische industrie, kunststoffen en life sciences is een zeer heterogene sector. In Vlaanderen is de basischemie de grootste werkverschaffer. Ze is aanwezig in sterk geconcentreerde productiepolen, vooral gevestigd in het Antwerpse havengebied, de Gentse kanaalzone en in het grensgebied. Verspreid over het gehele gewest vindt men echter talrijke bedrijven in alle takken van de afgeleide chemie onder meer geneesmiddelen, detergenten en cosmetica, kunststof- en rubberverwerking, verven en vernissen, inkten en gewasbeschermingsmiddelen. De basischemie, de kunststofverwerking en de farmaceutische industrie zijn de grootste subsectoren van de sector. Ze vertegenwoordigen samen bijna 75% van de totale tewerkstelling van de sector in Vlaanderen.

 De chemische industrie, kunststoffen en life sciences in Vlaanderen realiseerde 7,6 miljard euro (raming) bruto toegevoegde waarde of bijna één kwart van de totale bruto toegevoegde waarde van de gehele verwerkende industrie in Vlaanderen.

 De chemische industrie kunststoffen en life sciences is een kapitaalintensieve industrie. In 2010 stabiliseerden de investeringen (volgens de btw-aangiften) op 760 mijloen euro, na een sterke terugval in 2009 als gevolg van het einde van de grote investeringsgolf (2006-2008) in de Antwerpse haven.

 De uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling van de chemische industrie, kunststoffen en life sciences in Vlaanderen bedroegen 1,41 miljard euro in 2010. Dit is een stijging met 3% ten opzichte van 2009. De O&O-uitgaven kenden de voorbije jaren een stijgende evolutie met een gemiddelde jaarlijkse groei van ruim 5% voor de periode 2000-2010. De chemische industrie en life sciences is de grootste en de meest O&O intensieve sector in Vlaanderen. Zij is goed voor de helft van alle O&O-uitgaven van de privésector. Hierbij valt op dat ongeveer driekwart van de totale O&O-uitgaven afkomstig zijn van de “life sciences” (de sectoren van de farmaceutische industrie en biotechnologie).