NIEUW! Download hier de presentatie van de kerncijfers 2010.
In de loop der jaren heeft zich in ons land een gediversifieerd gamma van industriële activiteiten in de chemie ontwikkeld. Vandaag bereikt de chemische sector in België één van de hoogste specialisatiegraden ter wereld. Bovendien maakt het economisch belang haar tot de tweede industriële sector van ons land.
De sector van de chemie en van life sciences is een zeer heterogene sector met vele facetten. In België groepeert hij talrijke activiteiten zoals organische en anorganische basischemie, farmaceutische producten, biotechnologie, producten voor de landbouw, verven, vernissen, lijmen, cosmetica, detergenten, kunststof- en rubberverwerking en andere chemische producten (bv. voor de fotografie).
De chemische producten en producten van life sciences voldoen nu eenmaal aan de menselijke behoeften, van de meest elementaire tot de meest gesofisticeerde. Ze zijn van het grootste belang voor het welzijn, de hygiëne, de veiligheid en het comfort. Bij de aanvang van de 21ste eeuw blijft de sector van de chemie en van life sciences een vitale bron voor de duurzame ontwikkeling van onze economie.
België, thuishaven van de chemie
Sinds het begin van de 18de eeuw is België een thuishaven van de chemische industrie, onder meer dankzij belangrijke innovaties en door de pioniersrol van ondernemers zoals Ernest Solvay, Lieven Gevaert, Léo Hendrik Baekeland en Albert Meurice. De ontwikkeling van de farmaceutische industrie is toonaangevend bepaald door Paul Janssen en Christian de Duve.
De spectaculaire ontwikkeling van de Antwerpse haven vanaf de jaren ’60 was van vitaal belang voor de groei van de basischemie in België. Dankzij aanzienlijke Belgische en buitenlandse investeringen in de petrochemie en andere subsectoren van de chemie is Antwerpen uitgegroeid tot een petrochemisch centrum van wereldformaat.
Bovendien heeft de farmaceutische industrie zich de laatste 20 jaar sterk ontwikkeld zowel in Vlaanderen als in Wallonië.
De chemie en life sciences in een notendop
• De omzet bereikte 45 miljard € in 2009. Dit betekent 22% van de omzet van de be- en verwerkende industrie in zijn geheel.
• De bedrijven iut de chemie en de life sciences telden bijna 92.000 directe arbeidsplaatsen in 2009, hetzij 17,4% van de tewerkstelling in de totale industrie. Naast de directe tewerkstelling binnen de sector genereert de chemie door haar activiteit zowat 158.000 indirecte jobs in andere bedrijfstakken van de economie.
• De sector van de chemie en van life sciences is zeer exportgericht. De uitvoer bedroeg 99,2 miljard € in 2009 (inclusief doorvoer). De buitenlandse handel in chemische producten, farmaceutische producten, producten van kunststof- en rubberproducten leverde in 2009 een positieve handelsbalans op van 20 miljard €, wat positief bijdraagt tot de groei van de Belgische economie.
• Sinds 2005 overstijgt de handelsbalans van de chemische industrie en life sciences de totale handelsbalans van België in zijn geheel.
• De investeringen bedroegen 1,43 miljard € in 2009, hetzij meer dan ¼ van de totale investeringen van de be- en verwerkende industrie in België. Deze betreffen zowel uitbreiding van bestaande productiecapaciteiten als nieuwe investeringen. Bijna de helft van deze investeringen gebeuren in de basischemie, waarvan 2/3 gerealiseerd wordt in de regio Antwerpen.
• De uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling worden geraamd op 2,29 miljard € voor 2009, hetzij bijna de helft van de totale O&O-uitgaven van de privé-sector in België. Hierbij valt op dat de life sciences – de sectoren van de geneesmiddelen en de biotechnologie – ongeveer driekwart van de totale O&O-uitgaven van de sector voor zich nemen.
• Hoewel België maar 2,1% van de bevolking van de Europese Unie vertegenwoordigt is de Belgische productie van de chemie en van life sciences goed voor meer dan 6% van de totale omzet van de Europese chemie.