Klimaat: geen reële oplossing zonder een evenwichtig en samenhangend beleid op wereldniveau
De chemische industrie en de life sciences zijn bereid hun verantwoordelijkheid te blijven nemen en verder bij te dragen tot een voortdurende vermindering van de uitstoot van broeikasgassen, vooropgesteld dat er een inspanning geleverd wordt op wereldniveau, door alle actoren, in het kader van duurzame ontwikkeling.
Context
In 1997 hebben meer dan 180 landen het Kyoto-protocol ondertekend. Door dit akkoord verbinden de industrielanden zich ertoe hun uitstoot van broeikasgassen (CO2, N2O, HFC, CH4, SF6 en PFC) te verminderen met gemiddeld 5,2% tussen 2008 en 2012, ten opzichte van de uitstoot in 1990. De flexibele mechanismen (joint implementation, clean development mechanism, emissierechtenhandel, sinks) maken het mogelijk voor de landen die het Kyoto-protocol ondertekend hebben om een deel van hun inspanningen in het buitenland te realiseren. België heeft zich er toe verbonden de uitstoot van broeikasgassen te verminderen met 7,5% over dezelfde periode.
Sinds 2005 heeft de Europese Unie een markt ontwikkeld van rechten voor de uitstoot van broeikasgassen (Emission Trading System of ETS) voor bepaalde industriële bedrijven met veel emissies, waarvan een groot aantal chemische bedrijven zijn.
In januari 2008 heeft de Europese Commissie haar “Climat Package” gepubliceerd die de 3x20-doelstellingen van de Europese Raad voor 2020 concretiseert:
- 20% vermindering van uitstoot van broeikasgassen t.o.v. het niveau van 1990
- 20% van het finale energieverbruik afkomstig uit hernieuwbare energie (waarvan 10% biofuels)
- 20% verbetering van energie-efficiëntie
Vier voorstellen van richtlijn betreffende respectievelijk de Emission Trading System, de sectoren die niet aan ETS onderworpen zijn (huishoudens, transport, KMO’s, …), hernieuwbare energie, koolstof opslag evenals een aantal guidelines voor financiële steun inzake milieu worden momenteel voorgelegd ter discussie en goedkeuring aan de Raad van het Europese Parlement, via de procedure van medebeslissing.
Belang voor de chemische industrie en de life sciences
De uitdaging voor de chemie is enorm. Enerzijds is er het grote energieverbruik van de sector en de vraag naar energie-efficiëntie die eruit voortvloeit. Anderzijds zijn er ook de oplossingen die de chemie kan bieden om deze uitdaging op wereldniveau op te lossen, bijvoorbeeld op het gebied van vermindering van brandstofverbruik voor de transportsector en op het gebied van isolatie van gebouwen.
Standpunt van de sector
essenscia verheugt zich over de Europese aanpak in het kader van ETS, aangezien deze toelaat distorsies inzake mededinging te vermijden tussen bedrijven gelegen in verschillende landen. Twee essentiële punten moeten echter nog opgelost worden: 1. de definitie van sectoren en subsectoren die blootgesteld worden aan de internationale concurrentie (en die dus genieten van gedeeltelijk gratis allocatie van emissierechten van de ETS); 2. de vraag naar de impact van het ETS-systeem op de elektriciteitsprijzen.
Voor de non-ETS-sectoren zijn de doelstellingen per land (hetzij min 15% voor België tussen 2005 en 2023) zeer ambitieus. Dit zal om een moedig beleid vragen teneinde de verbruiks- en verplaatsingsmodi van zowel de huishoudens als de bedrijven grondig te hervormen.
Wat betreft het beleid van hernieuwbare energie, betreurt essenscia het uitblijven van een Europese aanpak. Het bereiken van doelstellingen per land zal des te moeilijker en des te duurder zijn aangezien er geen rekening gehouden werd met het technisch en economisch potentieel voor de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen. Daarom vraagt essenscia dat het handelssysteem van oorspronggaranties zo flexibel mogelijk gemaakt zou worden. De uitdaging is hernieuwbare energie te ontwikkelen op de meest doeltreffende plaats en volgens de meest doeltreffende technologieën.
De chemische industrie is bereid haar verantwoordelijkheid te blijven nemen en verder bij te dragen tot een voortdurende vermindering van uitstoot van broeikasgassen. Ze heeft de Europese, nationale en regionale overheden aangesproken om alle modaliteiten binnen het Kyoto-protocol, o.a. de flexibele mechanismen aan te wenden zodanig dat het internationaal concurrentievermogen en de mogelijkheden tot ontwikkeling behouden blijven.
In België werden benchmarking- of auditconvenanten afgesloten met de regionale overheden. Dit zijn vrijwillige verbintenissen waarin de industrie doelstellingen vastlegt voor verbetering van haar energie-efficiëntie. In ruil daarvoor wordt ze vrijgesteld van bepaalde taksen en verplichtingen en verwerft ze de emissierechten die noodzakelijk zijn om haar activiteiten in ons land verder te zetten en te ontwikkelen.
Aanbevelingen voor post 2012
De aanbevelingen van essenscia voor post 2012 kunnen samengevat worden in vier sleutelboodschappen:
- Aanpak op wereldniveau voor een wereldwijd probleem.
- Behoud van een Europees « level playing field », dit wil zeggen a) een Europese aanpak per sector; b) harmonisering van het klimaat-, energie- en bevoorradingszekerheidsbeleid.
- Rekening houden met de economische en wetenschappelijke aspecten, meer bepaald wat betreft a) hernieuwbare energieën, rationeel gebruik van energie, beheer van de vraag, co-generatie ; b) technologische vernieuwingen, R&D (preventief en curatief) ; c) voordelen verbonden aan nucleair.
- Evenwichtige betrokkenheid van alle actoren (landen, maar ook andere economische actoren zoals de transportsector en de gezinnen).
Enkel door deze vier voorwaarden te respecteren zal de strijd tegen de klimaatveranderingen doeltreffend zijn.
Contacten:
Els Brouwers, ebrouwers@essenscia.be , tel. 02 238 97 38
Isabelle Chaput, ichaput@essenscia.be, tel. 02 238 97 67
Peter Claes, pclaes@essenscia.be, tel. 02 238 97 35
Patrick Degand, pdegand@essenscia.be, tel. 02 238 98 51